Nie tylko doświadczenie

Szkolenia dla trenerów

Przy wyborze firmy szkoleniowej bierze się pod uwagę jakość pracy trenerów. To od nich zależy skuteczność szkoleń. Ale zanim staną się prawdziwymi fachowcami, sami też muszą przejść odpowiednie kursy.

- Trenerami mogą być ludzie otwarci i łatwo nawiązujący kontakty z innymi. Muszą też mieć doświadczenie w dziedzinach, których będą dotyczyły ich zajęcia - mówi Katarzyna Kustosz, szef zespołu trenerów w firmie AchieveGlobal.

Dlatego najbardziej typową drogą kariery dla przyszłego szkoleniowca jest awans wewnętrzny. - Często najlepsi pracownicy, np. z działu sprzedaży, stają się właśnie trenerami, bo firmom bardziej opłaca się przekwalifikowanie własnego pracownika na takie stanowisko, niż zatrudnienie wyspecjalizowanej agencji szkoleniowej - mówi Wojciech Zezula, dyrektor generalny Kalkstein Corporate Training.

Techniki to za mało

Jednak doświadczenie zdobyte podczas pracy trener wewnętrzny powinien uzupełnić na specjalistycznych kursach. Powinni je przejść także szkoleniowcy zatrudnieni na stałe w firmach szkoleniowych (tzw. trener etatowy) i trenerzy niezależni. Każdy trener, bez względu na to, w jakiej firmie i na jakich zasadach pracuje, musi systematycznie rozwijać swoje umiejętności.

Zajęcia prowadzone są przez doświadczonych szkoleniowców z co najmniej kilkuletnim stażem. - Ci ludzie mają duże doświadczenie w samodzielnym budowaniu programu dostosowanego do grupy. Posiadają więc umiejętność reagowania na każde zachowanie uczestników. Poza tym, oprócz wiedzy, przekazują też pewne wartości. Trenerzy, którzy będą uczyć pracowników działu sprzedaży, muszą wiedzieć, że dobry handlowiec nie narzuca się ze swoim towarem, tylko umiejętnie dopasowuje ofertę do potrzeb Klienta. Po prostu nie oszukuje - wyjaśnia Iwona Kiwerska, trener, dyrektor ds. rozwoju sieci w Door Training Poland.

- Przyszłych szkoleniowców należy nauczyć nie tylko najnowszych technik trenerskich, ale także konkretnych tematów kursów, czyli np. bankowości, negocjacji. Nie można przecież zapominać, że po odbyciu szkolenia nowo upieczony trener od razu zacznie uczyć konkretnych dziedzin - dodaje.

Uzupełnić wiedzę

Podstawowym szkoleniem z zakresu technik trenerskich jest "Train the trainer", trwający zwykle cztery lub pięć dni. Uczy komunikatywności, przekazywania słuchaczom posiadanej wiedzy oraz konstruowania programu szkolenia. W ramach "Train the trainer" kursant zapoznaje się również z technikami trenerskimi i odbywa ćwiczenia z zakresu prezentacji. - Niektóre programy zawierają też elementy polityki szkoleniowej, czyli planowanie oraz rozpoznawanie potrzeb szkoleniowych organizacji - dodaje Wojciech Zezula. Ciągłe doskonalenie podstawowych umiejętności trenerskich obowiązuje również doświadczonych szkoleniowców.

Druga część zajęć w ramach takich kursów przygotowawczych dotyczy konkretnych modułów, czyli tematów szkoleń, które w przyszłości trener ma prowadzić. Długość ich trwania zależy od omawianej dziedziny, przeważnie jest to od dwóch do czterech dni. Ważne jest, aby trener miał własne biznesowe doświadczenie w materii, w której chciałby szkolić innych, bo te kursy po prostu uzupełniają wiedzę zdobytą w pracy.

- Nasza firma wprowadziła do szkoleń trenerskich jeszcze jeden element o nazwie "Klub trenera". To cykliczne spot-kania ludzi, którzy szkolili się u nas lub cały czas z nami współpracują. Pokazujemy im najnowsze metody dydaktyczne, a oni sami wymieniają się doświadczeniami - mówi Wojciech Zezula.

Po podstawowych szkoleniach kursant jest przygotowany do poprowadzenia szkolenia z konkretnej dziedziny, ale nie jest jeszcze wykwalifikowanym trenerem. Do tego potrzebne jest przede wszystkim doświadczenie. Większość firm szkoleniowych przed rozpoczęciem stałej współpracy z trenerem, wysyła go na zajęcia ze swoimi sprawdzonymi szkoleniowcami. - Nowo przyjęty pracownik musi przejść szereg kursów z zakresu podstawowej wiedzy trenerskiej. Oprócz tego, przed rozpoczęciem samodzielnych szkoleń z konkretnej dziedziny, musi uzyskać certyfikat, czyli wykazać się znajomością tematu i doświadczeniem w tym zakresie. W ramach procesu certyfikowania powinien też pozytywnie zaliczyć egzamin końcowy - opowiada Iwona Kiwerska.

Najważniejszy rozwój

- Praca trenera wymaga stałego rozwoju i ciągłego zapoznawania się z najnowocześniejszymi metodami pracy z grupą i zgłębiania merytorycznej wiedzy na temat tego, czego uczy - mówi Katarzyna Kustosz. Dlatego nie tylko początkujący trenerzy uczestniczą w szkoleniach rozwijających umiejętności trenerskie. Bardziej doświadczeni również uzupełniają wiedzę na specjalistycznych kursach finansowanych przez firmy, dla których pracują.

- Rocznie spędzamy ok. 20 dni na dodatkowych szkoleniach rozwijających. Poznajemy na nich nowe programy. Czasem też zgłębiamy wiedzę z konkretnych dziedzin, np. z bankowości - opowiada Iwona Kiwerska, która pracą trenerską zajmuje się od ośmiu lat.

Cenne są również spotkania z wieloletnimi specjalistami w tej dziedzinie. - Organizujemy je regularnie, bo dzięki nim szkoleniowcy mają szansę wymienić się doświadczeniami i porozmawiać o sposobach rozwiązywania problemów, jakie spotykają w pracy trenerskiej - mówi Katarzyna Kustosz.

Stale podwyższane kwalifikacje trenerów zapewniają wysoką jakość ich pracy i efektywność realizowanych projektów szkoleniowych.

- Nasza organizacja ma własną szkołę - TMI University - w centrali w Danii, gdzie trenerzy jeżdżą co roku na specjalistyczne kursy. Doskonalą tam umiejętności trenerskie i uczą się zagadnień, które będą później wykładać. Raz w roku organizujemy też tzw. Kongres Światowy. Ten zjazd wszystkich trenerów i konsultantów z ponad 30 krajów polega przede wszystkim na wymianie doświadczeń w pracy. Na co dzień szkoleniowcy TMI Polska wymieniają się wiedzą i rozwijają ją podczas wewnętrznych spotkań i szkoleń - zapewnia Elżbieta Bartkowiak, odpowiedzialna w TMI Polska za obsługę Klienta.

Trenerzy niezależni sami muszą zdobywać dodatkową wiedzę

- Poszerzanie kwalifikacji jest ich obowiązkiem, jeśli chcą osiągnąć kolejne etapy na ścieżce kariery w tym zawodzie. My współpracujemy wyłącznie ze szkoleniowcami niezależnymi. Mamy do nich pełne zaufanie i dlatego bez żadnych wątpliwości powierzamy im grupę. Informacje na temat ich umiejętności trenerskich otrzymujemy z ankiet przeprowadzanych wśród uczestników szkoleń. Także nasi konsultanci obserwują wynajmowanych szkoleniowców podczas prowadzenia kursów. Jeśli trenerzy nie będą stale podwyższać kwalifikacji, my ich nie zatrudnimy - mówi Dorota Senator, kierownik działu szkoleń w firmie szkoleniowej Hill International.

- Najczęściej organizujemy szkolenia zamknięte dla konkretnych Klientów, którzy chcą doskonalić pracę swoich wewnętrznych trenerów. Wówczas przygotowujemy specjalnie dla nich ofertę kursów dla trenerów zgodną z najnowszymi trendami na rynku szkoleń. Nieodłącznym elementem tych programów są ćwiczenia interaktywne, czyli scenki i symulacje. To właśnie te metody sprawiają, że szkolenia stają się bardziej efektywne. Dlatego trenerzy muszą je umieć stosować - mówi Elżbieta Bartkowiak.

Sporym zainteresowaniem cieszą się też szkolenia doskonalące o charakterze otwartym. Uczestniczą w nich trenerzy wewnętrzni z małych organizacji lub niezależni szkoleniowcy.