Trendy na rynku szkoleń

Sposoby na przetrwanie

Coraz większą wagę przykłada się do szkoleń z tzw. miękkich umiejętności. Firmy chcą, by ich pracownicy lepiej radzili sobie ze stresem, byli asertywni i elastycznie reagowali na zmiany na rynku.

Na rynku szkoleń dzieli się umiejętności zawodowe na dwa rodzaje: twarde i miękkie. - Ten podział nie jest jasny, ale trenerzy go używają. Za każdym razem, gdy w rozmowie z Klientem pojawi się to określenie, trzeba dokładnie sprecyzować, o jakie umiejętności chodzi - mówi Dorota Kotarska, senior partner firmy Mindworx Polska.

Teoria nie wystarczy

Umiejętności miękkie wiążą się ze zdolnościami interpersonalnymi, pomagają odnaleźć się w nowej sytuacji, łatwiej przekazywać informacje i efektywniej pracować w zespole. Natomiast umiejętności twarde opierają się na teoretycznej wiedzy niezbędnej do wykonywania konkretnych obowiązków. Można przez to rozumieć także wykształcenie zdobyte podczas studiów i wszystkich dodatkowych kursów specjalistycznych. - Umiejętności twarde zawsze odpowiadają na pytanie "co?". Np. handlowiec na szkoleniu z tego typu umiejętności poznaje wszystkie informacje na temat produktu, dowiaduje się, jakie ma on właściwości i parametry - mówi Iwona Kiwerska, trener, dyrektor ds. rozwoju sieci w Door Training Poland.

Jednak taka wiedza, oparta na suchych danych technicznych, wcale nie ułatwia handlowcom sprzedania tego artykułu. Potrzebne są im jeszcze: odpowiednie podejście do Klienta i techniki sprzedaży, a te zalicza się do drugiego typu umiejętności, właśnie tych miękkich.

- Szkolenia z praktycznego zachowania i ogólnej postawy, czyli po prostu z umiejętności miękkich, dotyczą sposobu, w jaki należy wiedzę teoretyczną efektywnie wykorzystać w pracy. Odpowiadają więc na pytanie "w jaki sposób?" przekazywać współpracownikom i Klientom informacje - wyjaśnia Iwona Kiwerska.

Komunikacja na czasie

Jeszcze do niedawna znacznie większą wagę przykładano do umiejętności twardych, ale w tej chwili większość osób ma je już dobrze opanowane. Wykształcenie to podstawa i właśnie dlatego zdecydowana większość osób, starających się o pracę, posiada już dyplom uczelni wyższej. Spośród innych kandydatów można się więc wyróżnić dodatkowymi umiejętnościami, czyli m.in. właściwym komunikowaniem się, radzeniem ze stresem w miejscu pracy, odpowiednim reagowaniem na zmiany czy asertywnością. W trudnej sytuacji rynkowej, przy wciąż rosnącej konkurencji na rynku pracy, nabierają one coraz większego znaczenia.

Gwarancję skuteczności daje więc pracownikowi tylko połączenie jednych i drugich umiejętności. Specjaliści z firm szkoleniowych i doradczych nie mają żadnych wątpliwości, że w każdej branży i na każdym stanowisku potrzebne są oba ich rodzaje.

- Jeśli ktoś obejmuje stanowisko szefa zespołu, to nie może ograniczyć się do znajomości procedur i wdrażania coraz to nowszych rozwiązań. On musi przede wszystkim przekazać ideę działania ludziom, którymi zarządza. Właśnie dlatego powinien znać podstawowe aspekty komunikacji, a te zalicza się do umiejętności miękkich - dodaje Kiwerska.

Nie każdemu jednak pracownikowi umiejętności te potrzebne są w równym stopniu. - Informatyk wprowadzający dane do bazy ma ograniczony kontakt z ludźmi, jego zdolności interpersonalne mogą być więc słabsze niż u informatyka zajmującego się rozwiązywaniem podstawowych problemów przy komputerach wszystkich pracowników dużej firmy - dodaje Maria Mikułowicz z Schenk Institute.

Można wyszkolić

- Osoba, która decyduje się na tego typu szkolenie, musi być przede wszystkim gotowa na zmianę swojej postawy i zachowania. Dobry trener może oczywiście wzmocnić motywację, ale największe znaczenie ma nastawienie kursanta. Ważne jest również to, że nie można ich wykształcić tylko na jednym kilkudniowym szkoleniu. Poznane sposoby trzeba od razu wdrożyć do codziennej pracy i cały czas doskonalić - wyjaśnia Dorota Kotarska.

Szkolenia z zakresu umiejętności miękkich mają charakter aktywny, zawsze oparte są na ćwiczeniach. - Korzysta się z różnych narzędzi szkoleniowych. Nie chodzi tu jednak o zwiększenie atrakcyjności zajęć, ale o wyćwiczenie konkretnych zachowań. Wykorzystuje się w nich symulacje i scenki, niektóre z nich nagrywa się na wideo, potem uczestnicy takich zajęć oglądają je, na końcu komentują i udzielają sobie nawzajem wskazówek - zaznacza Kiwerska.

Takie szkolenia inaczej są przygotowywane dla pracowników rozpoczynających ścieżkę zawodową, a inaczej dla osób doświadczonych. Początkujący zawsze otrzymują dodatkowo odpowiedni pakiet wiadomości teoretycznych, zaawansowani zawodowo uczestnicy w większym stopniu skupiają się na aktywnych zadaniach. - Najczęściej staramy się utrzymać proporcję 30:70, czyli 30 proc. informacji teoretycznych i 70 proc. ćwiczeń. Im bardziej zaawansowana grupa, tym większa ilość zajęć praktycznych. Dla wysoko wykwalifikowanych osób organizuje się tzw. warsztaty, które w całości składają się ze scenek i symulacji - tłumaczy Iwona Kiwerska.

Trenerzy przygotowujący ćwiczenia zawsze koncentrują się na problemach rzeczywiście występujących w danej firmie. Jeśli zajęcia dotyczą komunikacji między menedżerem a personelem, to można odegrać scenkę, w której uczestnik wciela się w rolę szefa i przekazuje pracownikowi w rozmowie informację o jego zwolnieniu. Z kolei na szkoleniu z asertywności uczestnicy uczą się nie tylko odważnie wyrażać swoje zdanie, ale też starają się poznać swoje własne motywy i zaprezentować poglądy. Jeżeli zajęcia dotyczą sposobu prowadzenia rozmów ze współpracownikami lub partnerami w biznesie, to trenerzy pokazują, w jaki sposób dostosować się do rozmówcy nawet postawą ciała. Pokazane w ten sposób i później przedyskutowane ze wszystkimi pozostałymi uczestnikami zachowanie stanowi gotowy wzór do zastosowania w codziennej pracy.

Coraz bardziej popularne

- Rozwój umiejętności miękkich w dużej mierze zależy od zmian, które są wymuszane przez rynek. Pracownicy bardzo często mają do czynienia z tymi zmianami, dlatego muszą umieć znaleźć się w każdej nowej sytuacji. A w tym pomagają im właśnie te umiejętności. W szkoleniach chodzi więc o pokazanie modelu zachowania, który może być przydatny w podobnych trudnych sytuacjach w pracy. Obecnie na rynku jest znacznie większe zainteresowanie przekazywaniem konkretnych narzędzi pomocnych w wykonywaniu codziennych obowiązków - wyjaśnia Katarzyna Kustosz, szef zespołu trenerów w firmie szkoleniowej AchieveGlobal.

- Zmiany rynkowe następują bardzo szybko. Dlatego umiejętność działania w zmieniających się warunkach i przy ciągłym stresie jest bardzo ważna dla każdego pracownika, także na niższym szczeblu w hierarchii firmy. Z kolei u menedżerów ważne są umiejętności związane z wprowadzeniem zmian i zarządzaniem ludźmi w takich sytuacjach. Nie ma więc wątpliwości, że szkolenia z zakresu umiejętności miękkich będą się rozwijać - dodaje Dorota Kotarska.