Dlaczego, za co i jak często chwalić pracownika?

Jestem menedżerem działu dystrybucji w firmie średniej wielkości. Jak często mam mówić moim podwładnym, że wykonali zadania na zadowalającym mnie poziomie? Czy wielokrotne chwalenie nie będzie odczytywane za oznakę słabości? Obawiam się, że powtarzające się wyróżnienia spowodują, że mój styl zarządzania będzie postrzegany przez pracowników jako zbyt miękki. Czy "uśpieni" komplementami członkowie zespołu nie popadną w rutynę w codziennej pracy i potrafią zmobilizować się przy realizacji trudnych, nowych projektów?

Na poziom satysfakcji pracowników oraz wzrost poczucia osobistej i zawodowej wartości dobrze wpływają pozytywne opinie szefów. Chwalmy zatem podwładnych, jeśli tylko na to zasługują!

Udzielanie pochwał to nie tylko sprawianie przyjemności pracownikowi - to efektywne narzędzie menedżera w procesie komunikowania się. Do osiągnięcia celu nie wystarczy jednak tradycyjne - aprobujące dane zachowanie - klepnięcie po plecach lub niejasne stwierdzenie w rodzaju "dobra robota". Pochwała jest skuteczna wtedy, kiedy przekazuje informację zwrotną, pomocną w uzyskaniu dobrego lub bardzo dobrego poziomu wykonywanej pracy. Wyróżnienie motywuje również do dalszego działania - przypomnijmy sobie własne reakcje i odczucia w sytuacjach, gdy to nasz szef nie ukrywał swojego zadowolenia z tego, co zrobiliśmy.

KOGO CHWALIĆ?

Odpowiedź jest prosta - wszystkich, których praca jest dla ciebie ważna i przynosi wymierne, zadowalające wyniki. Nie tylko podwładni oczekują aprobaty, ale również współpracownicy, dostawcy, a także - twój przełożony.
Badania prowadzone na przełomie lat 50. i 60. przez amerykańskiego psychologa Fredericka Herzberga i jego współpracowników wykazały, że wyrażenie uznania było drugim najczęściej wymienianym przez ankietowanych czynnikiem, związanym z pozytywnymi odczuciami pracowników. Tak duże znaczenie wyróżnień i pochwał potwierdziły z kolei badania Scotta Mayersa przeprowadzone w 1960 roku na temat czynników motywujących do pracy.

KIEDY CHWALIĆ?

Generalnie możemy wyróżnić trzy sytuacje, w których pochwała należycie spełnia swoją funkcję motywującą. Pierwsza z nich występuje wówczas, kiedy efekty czyjejś pracy przekraczają twoje oczekiwania. To oczywiste i naturalne, że chwalimy za to naszych pracowników.
Inna okazja nadarza się wtedy, kiedy podwładny zrealizował wyznaczony przez nas cel. Warto docenić wysiłek pracownika - zdopinguje go to do dalszej, wydajniejszej pracy. Dobrze jest też wyrazić swoje uznanie dla starań podwładnego, kiedy sprostał trudnemu zadaniu, ale dotychczas nie dawał sobie z nim rady.

Należy również zauważyć, że rutynowe okazywanie sympatii bądź zdawkowa rozmowa nie zaspokoją potrzeby samorealizacji podwładnych. Ludzie potrzebują szczerego uznania, na które naprawdę sobie zasłużyli.

CO SPRAWIA, ŻE POCHWAŁA JEST SKUTECZNA?

Podstawowym celem udzielenia pochwały jest wskazywanie pożądanych zachowań oraz motywowanie pracowników do efektywniejszej pracy. Powinna ona zatem zawierać:

• konkretny przykład działania, którego wykonanie doceniasz. Wyróżnienie jest wtedy wiarygodne - powiadamiasz podwładnego o postawach lub działaniach, które uważasz za wartościowe;
• podkreślenie zalet osobistych pracownika. Warto zwrócić uwagę na te cechy charakteru pracownika, które przyczyniły się do osiągnięcia satysfakcjonujących cię rezultatów. Ich dostrzeżenie pomaga kreować pozytywny wzorzec zachowań w firmie;
• korzyści, jakie twój zespół lub firma osiągnęła w wyniku tego działania. Wskazujesz w ten sposób na związek pracy konkretnej osoby z realizacją celów całego przedsiębiorstwa. Tworzysz dzięki temu więzi pracowników z firmą, którzy starają się być współodpowiedzialni za jej wyniki.

JAK CHWALIĆ?

Forma, w jakiej udzielamy pochwały zależy od konkretnej sytuacji, kultury organizacyjnej danej firmy, a także - twojej osobowości. Ważne jest, aby miała ona związek ze znaczeniem zrealizowanego zadania. Może to być zatem krótka rozmowa, w której doceniamy pracę danej osoby, list przesłany pocztą elektroniczną lub oficjalna nota wysłana do wszystkich pracowników.

Udzielanie pochwał jest umiejętnością łatwą i przyjemną, ale - niestety - dość rzadko korzystamy z tego pożytecznego narzędzia. Zdecydowanie za rzadko!