Emocje lidera

Rozmowa z Agatą Modrzejewską

Jeżeli organizacja chce dobrze funkcjonować w coraz bardziej konkurencyjnym środowisku, potrzebuje sprawnie działających liderów. Współczesny przywódca musi wykazać się nie tylko zdolnością do osiągania celów firmy, ale także efektywnie zarządzać swoimi emocjami - przekonuje Agata Modrzejewska, menedżer firmy szkoleniowo-doradczej AchieveGlobal Learning Systems Polska.

Firma AchieveGlobal Learning Systems przeprowadziła badanie wśród kierowników różnych szczebli, w którym pytano o liderów. Na podstawie wniosków z tego badania firma opracowała program szkoleniowy pomagający doskonalić umiejętności naturalnych przywódców.

Izabela Michaliszyn: Wiele teorii naukowych stara się odpowiedzieć na pytanie, co powoduje, że ktoś jako lider odnosi sukcesy, a ktoś inny nie. Jedni zwracają uwagę na cechy osobowości przywódcy, inni na jego zachowania, kolejni na rodzaj sytuacji, w jakiej się działa. Jakie jest Pani wyjaśnienie fenomenu przywództwa?

AGATA MODRZEJEWSKA, MENEDŻER ACHIEVEGLOBAL LEARNING SYSTEMS POLSKA: Definiując, co współcześnie oznacza przywództwo, AchieveGlobal skupiło się na aspekcie praktycznym. Przeprowadzając międzynarodowe badania, poprosiliśmy pracowników reprezentujących wszystkie szczeble kierownicze organizacji, by opisali sytuacje, w jakich spotkali się z zachowaniami przywódczymi - zarówno ze strony menedżerów, jak i pracowników nie pełniących funkcji kierowniczych. W rezultacie zidentyfikowaliśmy wiele zachowań charakteryzujących efektywnych liderów i te najlepsze praktyki przekazujemy w czasie szkoleń z przywództwa.

I jaki powinien być ten efektywny lider?

- By zajmować czołową pozycję na rynku, organizacje muszą robić wszystko lepiej, szybciej, taniej, nowocześniej. Dlatego też ewoluują w kierunku coraz mniej zhierarchizowanych struktur, a to wymaga, by podejmowanie inicjatywy i odpowiedzialności nie było wyłączną domeną menedżerów. Krótko mówiąc, współczesne organizacje potrzebują liderów, którzy tworzą pomyślną przyszłość, orientują organizację na Klienta, angażują każdą głowę, zarządzają pracą w poziomie, budują osobistą wiarygodność-i to na każdym poziomie hierarchii organizacyjnej. Lider to ta osoba w organizacji, która umie myśleć w szerszych kategoriach, jest samodzielna, podejmuje inicjatywę i bierze za swoje działania odpowiedzialność.

Czego jeszcze oczekują od liderów zatrudniające ich firmy?

- Od współczesnych pracowników - liderów - nie wymaga się jedynie zdolności do realizacji celów organizacji. W równym stopniu oczekuje się od nich skutecznego kierowania własnymi emocjami, które leży u podstaw efektywnej realizacji wspomnianych wyżej pięciu strategii przywódczych.

Jak te strategie przekładają się na codzienną pracę?

- Liderzy, mimo przeszkód, głęboko wierzą, że w dłuższej perspektywie ich wysiłki zostaną nagrodzone. To właśnie wrodzony optymizm pozwala im posuwać się dalej. Orientując organizację na Klienta, okazują prawdziwą troskę o zaspokojenie jego potrzeb. Angażując każdą głowę, są cierpliwi i wytrwali. Proponując nowe rozwiązania, zdają sobie sprawę, że potrzeba czasu na to, by pozyskać dla nich pełną akceptację współpracowników. Zarządzając pracą w poziomie, liderzy pozostają otwarci i wstrzymują się od wyrażania sądów. Nie osądzając, łatwiej zyskują sobie współpracowników. Starają się promować lojalność wobec organizacji jako całości, a nie jedynie względem jednej z jej części. Zdają sobie sprawę z różnic w funkcjonowaniu poszczególnych departamentów. Budując osobistą wiarygodność, liderzy pokładają zaufanie w sobie. Podejmują ryzyko i są w stanie przyznać się do błędu, mają bowiem dobrze rozwinięte poczucie własnej wartości.

Wyniki badań, na których opieramy nasze wnioski, przekonują, że charakter pracy, z jakim mamy do czynienia we współczesnych organizacjach, uwzględnia ważność obu wymiarów bycia liderem - zadaniowy oraz emocjonalny. Co więcej, ci, którzy osiągają sukcesy, przyznają, że umiejętne kierowanie emocjami przyczynia się do ich osiągania.

Mają większą świadomość znaczenia emocji w codziennym współdziałaniu?

- Tak, a po drugie, aby realizować określony cel, potrafią odwoływać się do tych emocji, które najlepiej wzmocnią działania prowadzące do jego osiągnięcia.

To znaczy, że sami kierują swoimi emocjami w sposób efektywny?

- Powinni to robić lepiej niż inni, ale nie zawsze tak jest. Każdy lider ma swoje sposoby, które pomagają mu lepiej kontrolować emocje, np. rozładowuje je poza pracą. Lider może spojrzeć w głąb siebie. Odrobina autoanalizy w odniesieniu do sytuacji może rzucić inne światło na wybór odpowiedniej reakcji emocjonalnej. Przygotowuje się psychicznie do ważnych spotkań - zastanawia się nad możliwym przebiegiem zdarzeń i projektuje swoje reakcje - to może okazać się bardzo pomocne. Zakłada pozytywne intencje ludzi, z którymi ma do czynienia. Gdy trzeba, gra.

Po co?

- Określone zachowania kreują emocje, podobnie jak emocje wywołują określone zachowania. Jeżeli zakłada się pozytywne reakcje na potrzeby innych - z czasem może stać się to nawykiem.

Rozmowa handlowa, negocjacje, obsługa Klienta czy kierowanie zespołem sprowadzają się do interakcji międzyludzkich. Dlatego w trakcie naszych szkoleń, ucząc konkretnych umiejętności zawodowych, zwracamy również uwagę na sferę emocjonalną. Świadomość własnych emocji i umiejętne reagowanie na emocje innych ułatwiają nawiązywanie kontaktów z drugą osobą. Doceniając ją na "poziomie ludzkim", łatwiej przechodzimy na poziom biznesowy i zwiększamy skuteczność naszych działań.

Rozmawiała IZABELA MICHALISZYN