Przywództwo lepszą stroną zarządzania

Temat rozwoju przywództwa w organizacjach od wielu lat jest obecny na świecie. Również w Polsce od kilku stał się bardzo popularny. Pracując dla wielu Klientów mamy na co dzień możliwość podejmowania wspólnie z Państwem tego tematu. Wiemy, że coraz częściej oczekuje się od Państwa podjęcia działań w obszarze przywództwa. Podzielimy się zatem częścią swojej wiedzy, doświadczenia i rozwiązań w tym obszarze. W tym krótkim materiale odpowiemy na następujące pytania:

• Dlaczego przywództwo w Polsce staje się ważne?
• Czym jest przywództwo w organizacji?
• Jeśli nie jesteś charyzmatycznym przywódcą, to czy masz jakąś alternatywę?
• W jaki sposób ludzie rozpoznają przywódców?
• Jakie są bariery we wdrażaniu przywództwa w organizacji?
• Od czego zacząć?

Dlaczego przywództwo w Polsce staje się ważne?

Najkrótsza odpowiedź - ponieważ wyzwania biznesowe stale rosną.
Tak jak na świecie, tak i w Polsce, firmy podlegają coraz większym presjom ze strony Klientów, konkurencji, właścicieli i akcjonariuszy; często również własnych pracowników. Trzeba osiągać więcej i szybciej, a do dyspozycji są mniejsze zasoby; często również zmęczeni, zdemotywowani pracownicy. Nie da się osiągać coraz większych rezultatów dotychczasowymi metodami. Potrzebne jest, jak nigdy dotąd, umiejętne wydobywanie potencjału ukrytego w ludziach. A do tego nie wystarczą już zwykli menedżerowie - potrzeba liderów, przywódców.
Badania prowadzone przez AchieveGlobal wśród wysokiej kadry menedżerskiej na świecie w latach 2002-2003 wskazują na kluczowe wyzwania, jakim podlega globalny biznes. W lutym 2005 roku przeprowadziliśmy w Polsce badanie kewstionariuszowe w celu zweryfikowania tych wyzwań na naszym rynku. W polskim badaniu wzięło udział 64 menedżerów wyższego i średniego szczebla. Wybierali spośród 15 wyzwań. Wyzwania, które otrzymały największą liczbę wskazań w jednym i drugim badaniu są następujące:

Wyzwania wskazane przez polskich menedżerów mieszczą się w trzech zasadniczych obszarach:

• osiąganie rezultatów
• motywowanie ludzi
• standardy etyczne w biznesie.

Skuteczne odpowiadanie na te wyzwania wymaga znacznie wyższych kompetencji niż tylko sprawne, menedżerskie administrowanie zadaniami. Wymaga większych umiejętności interpersonalnych, skupiania wokół siebie zaangażowanych ludzi i przejrzystego systemu wartości.

Czym jest przywództwo w organizacji?

Można znaleźć wiele definicji. AchieveGlobal na bazie swoich 25 - cio letnich badań w tym obszarze proponuje następującą:

Przywództwo to osiąganie rezultatów.

W organizacjach biznesowych, nastawionych na zysk, inwestowanie w ludzi w celach innych niż osiąganie rezultatów dzięki nim, jest nieuzasadnione. Na realizację strategii i ostateczne wyniki firmy składają się rezultaty na poszczególnych jej poziomach/szczeblach, co ilustruje przedstawiony trójkąt (Rys. 1).
Oznacza to, że na każdym z tych poziomów wymagane są kompetencje przywódcze gwarantujące osiągnięcie zamierzonych celów.
Aby osiągać rezultaty w tak dynamicznym świecie, przy agresywnej konkurencji nie wystarczy już jeden lider na samym szczycie organizacji. Potrzebni są przywódcy na każdym poziomie. Oczywiście na każdym poziomie będzie to oznaczało inne zdolności i kompetencje.

Jeśli nie jesteś charyzmatycznym przywódcą, to czy masz jakąś alternatywę?

ZDECYDOWANIE TAK.
Problem z charyzmą jest co najmniej dwojaki:

1. niezwykle trudno jest ją zdefiniować i nadać jej jakiś obiektywny wymiar;
2. ma naturę zero-jedynkową - albo ktoś ją ma, albo nie. Mówi się o posiadaniu charyzmy, a nie o jej rozwijaniu. Tak więc paru szczęśliwców się z nią rodzi, a cóż z resztą?

Współczesne organizacje, poddawane rosnącej presji osiągania wyników, nie mogą sobie pozwolić na czekanie na charyzmatycznego przywódcę. Może się nigdy nie pojawić w danej organizacji. To co dziś już wiadomo o przywództwie- to to, że można je rozwijać. Robią to zresztą od wielu lat z powodzeniem największe, światowe korporacje, takie jak General Electric, IBM, Dell, Microsoft. Znane są ze swoich procesów rozwoju przywództwa w organizacji - od rekrutacji młodych ludzi do sukcesji kluczowych stanowisk.

W jaki sposób ludzie rozpoznają przywódców?

25-cio letnie badania AchieveGlobal nad przywództwem wskazują jednoznacznie, że ludzie postrzegają innych jako liderów przez pryzmat pewnych cech i zachowań, które ci na co dzień demonstrują. Bycie liderem nie jest automatycznie kojarzone z zajmowaniem stanowiska menedżerskiego. Jest oczywiście pożądane, aby menedżer był przywódcą. Niestety jednak nie uzyskuje się tego wraz z kontraktem menedżerskim. Z drugiej strony, zupełnie naturalnie ludzie rozpoznają zachowania przywódcze u osób na stanowiskach liniowych. Co zatem składa się na przywództwo?
Ostatnie badania AchieveGlobal z lat 2002-2005 wskazują, że każdy przywódca posiada pewien układ Cech, które przejawia w swoich zachowaniach. Dzięki tym Cechom potrafi skupiać wokół siebie innych ludzi i pociągnąć ich do osiągania ponadprzeciętnych rezultatów, niezależnie od zajmowanego stanowiska. Są to następujące Cechy Prawdziwego Przywódcy:

• Nastawiony na współpracę
• Kreatywny
• Kompetentny
• Działający z wizją
• Kierujący się zasadami.

Oczywiście Cechy te można posiadać w większym lub mniejszym stopniu. Dlatego też sformułowaliśmy zestaw Podstawowych Zasad, które systematycznie i konsekwentnie realizowane pomagają rozwijać Cechy Prawdziwego Przywódcy.

Podstawowe Zasady to:

1. Koncentruj się na sytuacji, problemie, a nie na osobie.
2. Wspieraj w ludziach poczucie wartości i pewności siebie.
3. Utrzymuj konstruktywne więzi z innymi ludźmi.
4. Wykazuj inicjatywę w dążeniu do zmian na lepsze.
5. Bądź wzorem dla innych.
6. Myśl o konsekwencjach.

Dla pracowników z każdego poziomu organizacji, w zależności od ich odpowiedzialności w przedstawionym powyżej trójkącie osiągania rezultatów, należy rozwijać konkretne umiejętności dzięki którym będą mogli wykonywać swoje zadania wdrażając Podstawowe Zasady i Cechy. Nie miejsce to i nie czas na przedstawianie tego systemu rozwiązań doradczo - szkoleniowych, ale zawsze chętnie to zrobimy na Państwa prośbę. Stanowią one spójny system rozwiązań, dzięki któremu możliwe jest systematyczne wdrażanie przywództwa w całej organizacji.

Jakie są bariery we wdrażaniu przywództwa w organizacji i jak sobie z nimi radzić?

Oczywiście w każdej organizacji może znaleźć się swoisty układ barier oraz czynników sprzyjających wdrażaniu przywództwa. Poniżej kilka istotnych barier które zidentyfikowaliśmy podczas naszego badania w Polsce w 2005 roku oraz ogólne wskazówki do ich minimalizowania.

BARIERA	DZIAŁANIA MINIMALIZUJĄCE WPŁYW BARIER
1. Brak prawdziwego przywództwa na najwyższych poziomach organizacji. Prezes - autokrata. UWAGA! Nie da się zbudować kultury przywództwa w organizacji, jeśli nie będzie ona autentycznie realizowana na najwyższych szczeblach zarządzania.	lobbowanie za zmianą postawy, oddziaływanie przez najbliższych współpracowników określenie minimalnych pożądanych zachowań dostarczenie narzędzi rozwojowych, np. coaching indywidualny, rozwój umiejętności osobistych budowanie zespołu współpracowników z kompetencjami przywódczymi
2. Partykularyzm interesów - brak rozwijania ludzi z obawy o własną pozycję.	wdrożenie systemowych rozwiązań, np. plan sukcesji, identyfikowanie i rozwój talentów promowanie menedżerów rozwijających ludzi doskonalenie systemów wdrażania nowych pracowników (aby minimalizować utratę doświadczonego pracownika w wyniku awansu bądź przejścia do innego zespołu)
3. Brak wiedzy wśród kadry menedżerskiej czym jest przywództwo i jak je rozwijać.	upowszechnianie w organizacji wspólnej wiedzy na temat przywództwa wdrożenie programu rozwoju umiejętności przywódczych dla kadry menedżerskiej wspieranie menedżerów w rozwijaniu
4. Brak czasu, nadmiar bieżących działań i brak wiedzy od czego zacząć, aby rozwijać przywództwo u innych.	upowszechnianie w organizacji wspólnej wiedzy na temat przywództwa wdrożenie programu rozwoju umiejętności przywódczych dla kadry menedżerskiej wspieranie menedżerów w rozwijaniu

Od czego zacząć wdrażanie przywództwa w organizacji?

Warto pamiętać, że nawet najdłuższa droga zawsze zaczyna się od pierwszego kroku. Aby rozpocząć proponujemy 3 pierwsze kroki:

1. Określ, komu i do czego w Twojej organizacji potrzebne jest przywództwo? Jakie rezultaty ma ono przynosić? Kto i co ma demonstrować w ramach bycia przywódcą?
2. Dokonaj oceny stanu aktualnego poziomu przywództwa w organizacji.
3. Pomyśl, jakie wewnętrzne procesy powinieneś uruchomić, aby rozpocząć ten proces; a jakie działania możesz delegować na zewnętrznych partnerów. Zapraszając ich na rozmowy - zawsze możesz dowiedzieć się wielu ciekawych i ważnych rzeczy. Korzystaj z tej możliwości, poznawaj ich, aby podjąć trafne decyzje z kim wybrać się jako towarzyszem, aby wyprawa dotarła do celu i była źródłem wielu inspiracji.

Dla Czytelników Kompendium przygotowaliśmy możliwość dokonania samooceny w zakresie aktualnego poziomu stosowania Podstawowych Zasad. W tym celu zapraszamy na stronę www.achieveglobal.pl/kompendium (hasło: lider)